QUEEN OF TIME

Queen of Time staart je aan als een vergeten relikwie dat je niet alleen wilt vasthouden, maar zelfs pontificaal aan de muur zou willen hangen. Als een portaal naar een andere wereld die nog maar pas geleden is ontstaan ten tijde van Borderland. Maar de muziek is natuurlijk veel rijker dan het beeld dat haar draagt.

Men fluistert dat Amorphis ooit begon als een rauwe deathmetalband in het grijze Helsinki van de vroege jaren ’90. Wie goed luistert, hoort echter dat hun wortels veel dieper reiken. Door de jaren heen evolueerde hun geluid van deathmetal naar een hybride stijl waarin progressieve structuren, folkelementen en melodische deathmetal samenkomen. Sindsdien beweegt de muziek zich tussen ingetogen, spirituele passages en krachtige, melodieuze erupties. De band grijpt daarbij vaak terug op thema’s uit de Kalevala, het Finse nationale epos.

Queen of Time geldt dan ook als een van hun meest ambitieuze albums. Het markeert de terugkeer van bassist Olli-Pekka Laine, en voor het eerst sinds 1994 spelen de vier originele bandleden dan ook weer gezellig samen. En toen Tomi Joutsen zijn stem aan de band gaf (hij debuteerde op Eclipse uit 2006), leek de ontbrekende sleutel eindelijk te zijn gevonden. Zijn diepe grunt en zijn heldere zang klinken als twee werelden die elkaar niet bestrijden maar juist prachtig aanvullen. En zo doet de zanger van Amorphis precies wat hij altijd doet: op ieder album neemt hij de gedaante aan van een rondreizende sjamaan die in drie ‘talen’ de woeste krachten van de natuur aanspreekt. Zijn grunt is de taal van de rotsen, zijn screams zijn die van de ondoordringbare wouden, en zijn zang is die van het heldere water en de koele blauwe luchten erboven. Ik heb het vermoeden dat hij eigenlijk zelf ook een bosgeest is.

Queen of Time voelt daarom niet als een album uit 2018, maar als een artefact dat is opgegraven, bedekt met glanzende edelstenen, klei en vochtige aarde. Het is een mythisch muziektheaterstuk waarbij niet alleen de luisteraar, maar ook de tijd stil blijft staan om te luisteren. Het is een voorstelling waarin de orkestraties oplichten als symbolen uit de oudheid – waaronder de hamer van Ukko, achteloos achtergelaten door een verdwaalde Viking – en waarin folkloristische zangkoren een lang verloren taal opnieuw tot leven willen wekken.

En dan klinkt er ook nog een tweede stem. Als twee cirkels die op het juiste moment overlappen, raken hun stemmen elkaar. Anneke van Giersbergen zingt in Amongst Stars niet naast Tomi, maar door hem heen, als een beschermengel om dit fraaie ritueel te voltooien. Deze ‘Queen of Time’ klinkt ondanks alle brute kracht bijna esoterisch, en niet in de laatste plaats door de verfijnde productie van Jens Bogren.

Maar voor dit moment leg ik de almachtige Amorphis toch even terzijde en schakel ik de dag terug naar ‘normaal’. Om de boel te laten bezinken. Het is tenslotte niet niks: drie keer een ‘nieuwe’ Amorphis beluisteren in amper drie dagen tijd.

Eén ding staat inmiddels wel vast: ik ben voorlopig nog niet klaar met de eigenzinnige bosgeesten uit Helsinki.

TRACKS:

The Bee (5:30)
Message in the Amber (6:44)
Daughter of Hate (6:20)
met Pekka Kainulainen
The Golden Elk (6:22)
Wrong Direction (5:09)
Heart of the Giant (6:32)
We Accursed (4:59)
Grain of Sand (4:44)
Amongst Stars (4:50)
met Anneke van Giersbergen
Pyres on the Coast (6:19).                                                              As Mountains Crumble * (6:17)
Brother and Sister * (6:03)
Honeyflow * (5:15)
met Akira Takasaki en Pekko Käppi


Totale tijdsduur: 57:29 (1:15:04)

*Bonustracks